برگزاری کنفرانس علمی صحیفه سجادیه در مرکز اسلامی انگلیس در لندن۱۲۱۲ نظر

برگزاری کنفرانس علمی صحیفه سجادیه در مرکز اسلامی انگلیس در لندن

برگزاری کنفرانس علمی صحیفه سجادیه در مرکز اسلامی انگلیس در لندن

به گزارش ایرنا، سخنرانان در این کنفرانس یک روزه که در دو بخش عربی و انگلیسی بر پا شد، مقالاتی در مورد اهمیت تاریخی، دینی و معنوی صحیفه سجادیه حضرت امام زین العابدین (ع) ارائه کردند.
حجت الاسلام والمسلمین سید 'عبدالمنعم الحسن' حقوق دان از کشور سودان در سخنانی در بخش عربی این کنفرانس، با اشاره به حدیث ثقلین، توضیح داد که از این حدیث جایگاه رفیع اهل بیت (ع) و اهمیت مطالبی که به ما آموخته اند آشکار می شود.
وی به اهمیت نقش امام سجاد(ع) به ویژه پس از حادثه کربلا اشاره کرد و گفت آن امام (ع) در زمانه بسیار دشواری به امامت رسیدند. پس از واقعه کربلا جهان اسلام شاهد قیام های مختلفی بود؛ مانند خروج عبدالله زبیر و قیام مختار و امثال آن. امام سجاد (ع) در این دوره به امامت رسیدند و غیر از اینکه وارث ائمه (ع ) قبل از خود بودند وارث شهدای کربلا نیز محسوب می شدند.
این محقق اسلامی گفت ائمه ( ع) در هر دوره ای هر کدام از زاویه خاصی با مردم زمان خود رفتار می کردند و امام سجاد (ع) ضمن اینکه باید واقعه عاشورا را ضبط می کردند، از طریق ادعیه صحیفه سجادیه معرفت حق تعالی را نیز به مردم آموزش دادند.
حجت الاسلام والمسلمین سید عبدالمنعم الحسن افزود امام سجاد(ع) به مردم نشان دادند که هدف از تمام خلقت عبادت خداست و شرط درک و معرفت خدا، معرفت به نفس و معرفت به سایر خلق است.
وی توضیح داد امام سجاد(ع) دعا را به عنوان روشی از مبارزه انتخاب کردندو همانطور که گفته شده، دعا سلاح انبیاء است و امام نیز از دعا به عنوان سلاح استفاده کرد.
حجت الاسلام والمسلمین سید عبدالمنعم الحسن اضافه کرد امام سجاد(ع) در دعاهای صحیفه اول از همه درباره عظمت خدا سخن می گوید و بعد به انسان در مورد مسوولیت او در برابر خالق و مخلقوق تذکر می دهد.
وی به عنوان مثال دعای امام (ع) برای مرزداران اسلام را به عنوان دعایی در زمینه مسوولیت اجتماعی مورد اشاره قرار داد و در خاتمه گفت که همه دعاهای صحیفه جنبه آموزشی در زمینه های خانوادگی و اجتماعی و معنوی دارند.
سخنران دوم بخش عربی کنفرانس دکتر 'عماد حمرون' استاد دانشگاه از کشور فرانسه و رییس جمعیت اهل بیت (ع) پاریس بود که سخنان خود را با یادآوری اوضاع جاری جهان اسلام آغاز کرد.
وی با اشاره به مقام عظیم صحیفه سجادیه در نزد خدا و رسول و امامان (ع) گفت باید سعی کنیم صحیفه را آن گونه که مناسب این دوره است بخوانیم.
دکتر 'عماد حمرون' امام سجاد را نه به عنوان صرفاً یک امام شیعه بلکه به عنوان کسی که از دید همه مسلمانان هدفش تقرّب به خدا بوده است معرفی کرد.
وی امام علی بن الحسین (ع) را کسی دانست که خود را به عنوان معصوم به خلیفه طاغوت معرفی کرد و اشاره نمود که شناخت از نظر مومن فقط شناخت توحید نبوده بلکه حب اهل بیت(ع) را نیز شامل می شود.
این محقق اسلامی بخش هایی از خطبه امام سجاد(ع) در دربار یزید را قرائت کرد و آن را نمونه ای عالی فصاحت و شجاعت در گفتار در معرفی اهل بیت (ع) توصیف نمود.
دکتر عماد حمرون گفت باید دانست که امام سجاد(ع) تنها وارث دولت حقیقی اسلام بود و او بود که برای اولین بار هویت شیعی را به عنوان هویت مستقل بوجود آورد. در واقع شیعه پس از واقعه عاشورا و تحت امامت امام سجاد(ع) هویت خود را پیدا کرد. ایشان مردی بود آگاه به اهمیت تداوم قیام عاشورا و با این حال صحیفه سجادیه کتابی درباره محبت و صلح و دوستی است.
وی با بیان اینکه ادوار اسلام را با توجه به معصومین آل کسا (پنج تن) می توان به پنج دوره تقسیم کرد افزود دوره سوم از این پنج دوره، توسط امام سجاد آغاز شده و با امام باقر (ع) و امام صادق (ع) ادامه پیدا می کند. این دوره، دوره شکل گیری هویت شیعه به طور مستقل بود و دوره ای است که تفکر سیاسی اسلام پایه گذاری می شود.
اولین سخنران بخش انگلیسی، خانم پروفسور 'جوئن گریفیس دیکسون' محقق مطالعات اسلامی و استاد دانشگاه در انگلیس بود که در خصوص صحیفه سجادیه از دید معنویت در زندگی روزمره سخنانی ایراد کرد.
وی گفت برای آنهایی که در زندگی روزمره به دنبال معنویت هستند، خواندن صحیفه لایه های گوناگونی از معنویت و اندیشه و عرفان را آشکار می کند.
به گفته وی، امام سجاد (ع ) کسی است که علی رغم معصومیت، از گناه، وسوسه، از مظلومیت و از رنج انسانها آگاه است و راه پناه بردن به خدا از این وسوسه ها را به ما می آموزد.
وی گفت نباید صحیفه را به عنوان زندگی نامه امام سجاد (ع ) خواند، چرا که بسیاری از دعاها را او از طرف ما و برای ما کرده است. از جمله وقتی وسوسه های گناه را بر می شمرد منظورش ما هستیم نه خودش. امام (ع ) می خواهد به ما بیاموزد که ما مسوول همه اعمال، وسوسه ها و گناهان خود بوده و تنها کاری که می توانیم بکنیم پناه بردن به خداست.
پروفسور دیکسون با اشاره به دعای بیستم صحیفه سجادیه گفت تعادل بین مسوولیت فردی و توکل به خدا در گفتار امام سجاد (ع ) در سرتاسر صحیفه دیده می شود.
وی گفت ما در صحیفه سجادیه می آموزیم که هر لحظه از رنج در این دنیا فرصتی است برای نزدیکی به خدا و شاید دریچه ای به رستگاری ما باشد. در دعاهای صحیفه ما همه فراز و فرود های زندگی انسان را می توانیم ببینیم. فراز و فرودهایی که می توانند ما را به خدا نزدیک تر کنند.
خانم دکتر ربکا مسترتون دیگر محقق و استاد دانشگاه انگلیس سخنران بعدی این جلسه بود. که به موضوع وامدار بودن سنت تصوف و عرفان اهل سنت به مکتب شیعه امامیه پرداخت.
وی توضیح داد که عرفا و مشایخ صوفی اهل سنت مفاهیم و تعبیراتی را استفاده کرده اند که قبلاً توسط امامان شیعه (ع) به کار برده شده است. به عنوان مثال «محبت» یکی از این تعبیرات است.
دکتر ربکا مسترتون افزود برخی از محققین معتقد هستند که مفهوم عشق به خدا و رابطه عاشقانه با خدا پس از شهادت امام حسین (ع) در جهان اسلام رشد کرد.
این محقق اسلامی گفت در زمان خلفای عباسی سعی بر این بود که مکتب حنفی ترویج شود و معمولاً علمای آن عصر را برای بحث و تایید عقاید به دربار عباسی احضار کرده و توسط علمای حنفی مورد بازپرسی قرار داده و اگر دینشان تایید نمی شد اعدام می شدند.
دکتر مسترتون اضافه کرد یکی از عناصر و مفاهیم اصلی تصوف سنی مفهوم «ولایت» است و دیگری مفهوم «محبت» که هر دو در قرآن ذکر شده و به نوعی می توان گفت اهل سنت این مفاهیم را از تفکر امامیه و به خصوص از صحیفه سجادیه آموخته اند.
وی افزود سال ها قبل از اینکه جنید بغدادی به دربار خلیفه احضار شود، امام سجاد (ع ) در صحیفه اش از محبت و عشق به خدا سخن گفته بود. به عنوان نمونه ای دیگر وی به مفهوم «مرید» در طریقت عرفانی اشاره کرد که تا قرن 12 میلادی هنوز شکل نگرفته بود. اما همین مفهوم مرید و مفهوم عشق به عنوان راهی برای رسیدن به خدا، سالها قبل در صحیفه سجادیه ذکر شده است.
وی همچنین به حکیم ترمذی خراسانی (ترمذی عارف و نه ترمذی محدث) اشاره کرد که از مروجین عرفان سنی در جهان اسلام بود و کسی است که تاسیس دانش تصوف سنی را به او نسبت می دهند؛ اما اگر به ریشه های او نگاه کنیم خواهیم دید که عمده آموزه های او از اصول کافی و سپس از صحیفه سجادیه اخذ شده اند.
غلامعباس لکها سخنران بعدی کنفرانس علمی صحیفه سجادیه بود که به بررسی تاریخی شروح نوشته شده بر صحیفه تمرکز کرد.
وی در ادامه به بررسی شرح دعای مکارم الاخلاق پرداخت و اظهار داشت که شارحین بسیاری در مورد این دعا مطلب نوشته اند و با توجه به مفاهیم عمیق آن گاه شرح این دعای دو صفحه ای گاه به پنجاه صفحه می رسد.
وی به رشد و گسترش شرح نویسی بر صحیفه اشاره کرد و از نمونه های معاصر مانند شرح علامه محمد تقی جعفری نام برد.
حجت الاسلام و المسلمین دکتر محمد علی شمالی، رئیس مرکز اسلامی انگلیس نیز در سخنانی دراین کنفرانس به روش طبقه بندی امام سجاد (ع) از رابطه بین انسان و خدا پرداخت که به گفته وی یکی از داغ ترین بحث ها در فلسفه و کلام اسلامی است.
دکتر شمالی گفت در صحیفه ما می آموزیم که چگونه با خدا باید سخن بگوییم و اگر قرآن نشان دهنده روش سخن گفتن خدا با انسان است، صحیفه روش سخن گفتن انسان را با خدا آموزش می دهد.
وی افزود از بین 12 نوع رابطه ای که می توان بین خدا و انسان برشمرد، فقط رابطه محبت دوطرفه است. رابطه های دیگر مانند خالق و مخلوق، یا رازق و مرزوق، همه یک طرفه هستند. یعنی خدا رازق ماست و ما رازق خدا نیستیم. اما در بحث محبت خدا ما را دوست دارد و ما نیز خدا را دوست داریم.
دکتر شمالی سپس به فرازهایی از صحیفه سجادیه به ویژه دعای «مناجات المریدین» برای تایید نظرات خود اشاره کرد.
رییس مرکز اسلامی انگلیس اضافه کرد در این دعا می خوانیم که صراط برای آنهایی که هدایت خدا را برگزیده اند چقدر گسترده و روشن است و برای دیگران چقدر باریک و تاریک.
وی گفت در این دعا از خدا می خواهیم که ما را از بهترین نصیب برندگان از رحمتش قرار دهد و توضیح داد که تنها در عشق به خداست که معشوق می تواند کاملاً مال تو باشد بدون آنکه از بهره عاشقان دیگر چیزی کم شود.
دکتر شمالی توضیح داد که بدون این کلمات از ناحیه معصوم ما کاملاً در برابر اینکه چگونه باید خدا را بخوانیم سرگشته می شدیم و معصومین راه و رسم دعا را به ما آموختند.
کنفرانس علمی صحیفه سجادیه با برنامه پرسش و پاسخ خاتمه یافت.
اروپام**4**1552