توکلی: شعر ولیئی شعر حال است نه شعر قال۱۲۱۲ نظر

توکلی: شعر ولیئی شعر حال است نه شعر قال

توکلی: شعر ولیئی شعر حال است نه شعر قال

مهر، دو کتاب تازه منتشر شده از قربان ولیئی شاعر معاصر با عنوان «زیارتنامه روح» و «موسیقی نواحی جان» با حضور زهیر توکلی و حمید رضا سلمانی از شعرا و منتقدان شعر معاصر در خبرگزاری مهرمورد بررسی قرار گرفت.

کتاب «زیارتنامه روح» یک منظومه شاعرانه بلند است که ولیئی آن را به امام رضا(ع) تقدیم کرده است و «موسیقی نواحی جان» نیز گزیده ای از تمامی اشعار ولیئی است که توسط زهیر توکلی و مبین اردستانی گردآوری شده و از سوی موسسه شهرستان ادب روانه بازار کتاب شده است.

در این نشست زهیر توکلی در سخنانی با اشاره به کتاب گزیده اشعار ولیئی گفت من آقای دکتر را از حدود ۱۸ سال قبل می‌شناسم و افتخار دوستی با ایشان را دارم. با این همه وقتی می‌خواستم دست به انتخاب گزیده اشعار ایشان بزنم و گزیده‌ای از غزلیات ایشان را گردآوری کنم، برایم کار بسیار دشواری بود و نمی‌شد غزلی از از غزل دیگر به تمام معنی تفکیک کرد.

وی افزود در فرهنگ ما شعر همواره چهارراه و زبان مشترک همه معارف بوده است اما در دوران مدرن امروز، ادبیات نسبت مستقیم با نفسانیات پیدا کرد و این اتفاق حتی در اروپا که شعرا نماد مذهب و کلیت فرهنگی کشورها بودند نیز خود را نشان داده است. در چنین فضایی مجموعه آثار شاعرانه آقای ولیئی برای من بسیار عجیب است. وحدت حال و اندیشه شاعرانه ایشان در همه دوران به باور من دستاورد تازه‌ای است که در تجربه شاعرانه او می‌توان یافت و حائز اهمیت است.

توکلی ادامه داد حال شاعرانه آقای ولیئی در گذر زمان تغییر نکرده است و بنیان فکر ایشان ثابت مانده است و همین مساله است که گزینش اشعار ایشان را مشکل کرده است. با این همه من معتقدم با وجود اینکه ولیئی خود را به حالش سپرده و شعر می‌گوید، لغزش زبانی در کارش راه ندارد. او همیشه شاعر حال بوده نه شاعر قال و  تلاشش نیز در حالش شکل می‌گیرد و نه در قالش.

این شاعر و منتقد ادامه داد شعر یعنی خلق یک زبان تازه نه اینکه زبانت را به سوی خلق شعر حرکت دهی. با این تفسیر وقتی حال از شعر بیرون برود حاصلش چیزی است که در آن مدام تغییر از حالی به حال دیگر را می‌بینیم. شعر آقای ولیئی اما وحدت در حال دارد. به باور من مرغ آقای ولیئی در شعر تنها یک پا دارد و آن این است که خدا؛ نه کلمه‌ای بیش و نه کلمه‌ای کم.

به گفته توکلی شعر ولیئی شعر عرفانی به معنای صحیح کلمه است، شعری که بر خلاف باور رایج انسان را از غم  رها کرده و تحرک می‌بخشد.

حمید رضا سلمانی شاعر و منتقد دیگر حاضر در این نشست نیز در سخنان خود با اشاره به وجود دو نوع کلی شعر در ادبیات فارسی گفت نوعی از شعر ما مبتنی بر لفظ و بر پایه تلاش برای نوآوری در لفظ شکل می‌گیرد که نمایندگانی مانند خاقانی دارد و نوع دیگری از شعر هم محصول دقت در جهان است و نه زبان. این شعر پدری دارد که مولاناست . اینها شاعرانی هستند که دیگر نمی‌شود با کس دیگری جایشان را پرکرد و به نظر من شعر آقای ولیئی نیز در زمره همین خانواده است.

سلمانی ادامه داد آقای ولیئی ر شعری دارد که قواعد خاص به خودش را دارد وبا این قواعد باید تحلیل شود